26 – Şuara

Şuara suresi Mekke döneminde inmiş olup 227 ayettir. 224-227. ayetlerin Medine döneminde indiği söylenmektedir. Sure adını 224. ayette geçen ve “Şairler” anlamına gelen “eş-Şuara” kelimesinden almıştır.

Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla.

1.Tâ, Sin, Mim.

Bu harflerle ilgili 2/1 dipnotuna bakabilirsiniz.

  1. Bunlar, kendi içinde apaçık ve tutarlı olan ve gerçeği bütün açıklığıyla ortaya koyan ilahi kelamın ayetleridir.
  2. (Ey Muhammed!) Onlar inanmıyorlar diye neredeyse kendini tüketeceksin! Bkz. 15/97, 18/6, 35/8
  3. Biz dilesek, onlara gökten bir mucize indiririz de, ona (toptan) boyun eğmek zorunda kalırlar (ama buna gerek duymuyoruz).
  4. Onlar, Rahman’dan kendilerine yeni bir öğüt gelince, kesinlikle ondan yüz çevirirler.
  5. Onlar (Allah’tan gelen ayetleri) yalanladılar. Fakat alay konusu ettikleri şeyin (azap) haberleri ile yakında yüz yüze geleceklerdir.
  6. Onlar, yeryüzüne hiç bakmazlar mı? Biz orada her çeşitten nice güzel bitkiler çıkarmışız?
  7. Şüphesiz bunların her birinde (Allah’ın kudretine işaret eden) bir delil vardır. Fakat yine de onların çoğu inanmamaktadır.
  8. Muhakkak ki senin Rabbin, elbette O, mutlak galiptir, çok merhametlidir.

10-11. Hani Rabbin, Musa’ya seslenmişti: “Zulmetmekte olan kavme git! Firavunun toplumuna git. Hâlâ Allah’a karşı gelmekten sakınmayacaklar mı (diye sor)?”

12-13-14. Musa, şöyle dedi: “Ey Rabbim! Onların beni yalanlamalarından korkuyorum. (Bundan dolayı) içim daralır, akıcı konuşamam. Onun için, Harun’a da resullük ver (ve onu bana yardımcı yap)! Bir de (genç yaşımda Kıptı’nin ölümüne sebep olduğumdan dolayı) onların bana isnat ettikleri bir suç var. Bu yüzden onların beni öldürmelerinden korkuyorum.” Bkz. 20/25-28, 28/14-15 ve dipnotu

  1. Allah buyurdu ki: “Hayır ( korkma)! İkinizde mesajlarımızla gidiniz. Çünkü (yapacağınız çağrıyı) izlemek ve (konuşulanları) dinlemek için Biz de sizinle beraber olacağız.”

16-17. Gecikmeksizin Firavun’a gidin ve deyin ki: “Şüphesiz biz âlemlerin Rabbinin elçileriyiz. İsrailoğullarını bizimle beraber gönder!”

18-19. (Firavun:) “Biz seni çocukken yanımızda yetiştirmemiş miydik? Ve sen ömrünün pek çok yılını bizim aramızda geçirmemiş miydin? Sonunda yapacağını yaptın (adam öldürdün) ve nankör biri olduğunu gösterdin!” dedi.

20-21-22. (Musa) dedi ki: “Ben onu, o vakit kendimi kaybetmiş bir hâlde (bir yumruk vurmakla adamın ölebileceğini bilemeden) yaptım. Sizden korktuğum için de hemen aranızdan kaçtım. Derken, Rabbim bana hüküm ve hikmet bahşetti de beni resullerden biri yaptı. Başıma kaktığın o iyilik, İsrailoğullarını kendine köle yaptığın içindi.” Bkz. 20/40, 28/15, 18

  1. Firavun ona: “Âlemlerin Rabbi ne demektir?” diye sordu.
  2. (Musa:) “Eğer gerçekten (doğruyu) öğrenmek ve (onu) yürekten benimsemek istiyorsanız (söyleyeyim;) göklerin, yerin ve bu ikisi arasında var olan her şeyin Rabbi demektir!” diye cevap verdi.

Allah’ın, göklerin, yerin ve bu ikisi arasında varolan her şeyin Rabbi olması, egemenliğin bütünüyle Allah’a ait olması demektir. Yani kâinattaki her şeyin tasarrufunu elinde bulunduran Allah’ın her şeyi yetiştirmesi, düzene koyması, terbiye etmesi ve yönetmesi demektir. Bu bakımdan Allah’ın Rablığını kabul eden herkesin O’nun isteklerine göre hayatını düzene koyması ve O’nun direktiflerine göre yaşaması gerekir. Allah’ın yöneticiliğini kabul edip Onun hayata müdahalesine karşı çıkmak inkâr olur.

  1. (Firavun,) çevresindekilere: “(Onun ne dediğini) duydunuz mu?” dedi.
  2. (Ve Musa:) “O sizin de Rabbinizdir, göçüp gitmiş atalarınızın da Rabbidir!” dedi.
  3. (Firavun:) “Dikkat edin! Size gönderilen bu elçi kesinlikle bir delidir!” dedi.
  4. (Musa:) “O, doğunun da batının da ve ikisi arasındaki her şeyin de Rabbidir. Eğer aklınız varsa, anlarsınız” dedi.
  5. (Firavun:) “Eğer benden başka bir ilah edinirsen yemin ederim ki, seni hapse attırırım” dedi.
  6. (Musa:) “Sana apaçık bir delil getirmiş olsam da mı?” dedi.
  7. (Firavun:) “Eğer doğru sözlü biriysen, haydi, çıkar ortaya o dediğini!” diye cevap verdi.
  8. Bunun üzerine (Musa) asasını bırakıverdi, bir de (ne görsünler) o, açıkça kocaman bir yılan/ejderha oluverdi.
  9. Ve elini (koynundan) çekip çıkardı ki bakanların gözlerini kamaştıracak kadar bembeyaz (olmuş)!

34-35. (Firavun,) çevresindeki ileri gelenlere: “Şüphesiz bu, bilgin bir sihirbazdır. Sizi, yaptığı sihirle, yurdunuzdan çıkarmak istiyor. Ne dersiniz?” dedi.

36-37. (Onlar da:) “Onu ve kardeşini bir süre alıkoy, bu arada, şehirlere haberciler gönder. Sana bütün usta sihirbazları getirsinler” dediler.

  1. Böylece sihirbazlar, belli bir günün belirlenen bir vaktinde bir araya getirildiler.
  2. Ve insanlara da: “Haydi siz de toplanın” denildi.
  3. “Üstün gelirlerse herhalde sihirbazlara uyarız” dediler.
  4. Sihirbazlar geldiklerinde, Firavuna: “Eğer biz üstün gelirsek, gerçekten bize bir ödül var mı?” dediler.
  5. (Firavun:) “Elbette, hem o takdirde, gerçekten de bana yakın olanlar arasında yer alacaksınız” dedi.
  6. Musa onlara: “Ne atacaksanız atın!” dedi.
  7. Bunun üzerine onlar iplerini ve değneklerini attılar ve: “Firavun ’un gücüyle elbette bizler üstün geleceğiz” dediler.
  8. Bunun üzerine Musa asasını bırakıverdi. Bir de (gördüler ki) o, bütün uydurduklarını yutuyor!

46-47-48. Bunu gören sihirbazlar secdeye kapanarak: “Âlemlerin Rabbine, Musa ve Harun’un Rabbine iman ettik” dediler.

“Âlemin” terimi, hem maddî hem de manevî anlamdaki bütün varlık kategorilerini gösterir. “Bütün âlemlerin Rabbi” ifadesi, doğrudan doğruya var olan her şeyi Rububiyyeti ile talim, terbiye ve idare eden Allah’ı anlatmaktadır. 

  1. Firavun: “Ben size izin vermeden ona inanıyorsunuz, öyle mi?” diye çıkıştı. “Doğrusu o, size sihri öğreten büyüğünüzdür. Andolsun, yakında bileceksiniz, bana karşı gelip döneklik yapmanız yüzünden işlerinizi/mesleklerinizi ellerinizden alacağım, özgürlüğünüzü kısıtlayıp sizi tutuklayacağım ve hepinizi asacağım” dedi. Bkz. 7/124 ve dipnotu, 20/71

50-51. (O iman edenler) dediler ki: “Zararı yok, nasıl olsa, biz Rabbimize döndürüleceğiz. (Burada) inananların öncüleri biz olduğumuz için Rabbimizin kusurlarımızı bağışlayacağını umarız.”

  1. (Arkasından) Musa’ya: “Bana inanan kullarımı geceleyin yola çıkar; sizi takip edecekler” diye vahyettik. Bkz. 20/77, 44/23

53-54-55-56. Firavun da şehirlere: “Gerçek şu ki; onlar (İsrailoğulları) azınlık olan dağınık bir topluluktur. (Buna rağmen) onlar bizi sürekli kızdırmaktadır. Biz ise, ihtiyatlı, koca bir topluluğuz” diye (çağıran asker) toplayıcılar gönderdi.

57-58-59. Biz de onları (Firavun ve kavmini yaptıkları yüzünden Mısır’daki) bahçelerden ve pınarlardan sürüp çıkardık. Ve hazinelerden ve güzelim yerlerden ettik. İşte böylece, İsrailoğullarını onlara mirasçı kıldık.

  1. (Firavun ve adamları) gün doğarken (Musa ve ashabını yakalamak için) onları takibe koyuldular.
  2. İki topluluk birbirini görünce Musa’nın adamları: “Eyvah yakalandık” dediler.
  3. (Musa:) “Hayır! Rabbim şüphesiz benimle beraberdir, mutlaka bir çıkış yolu gösterecektir” dedi.

63-64. O sırada Musa’ya: “Değneğinle denize vur” diye vahyettik. Bunun üzerine (deniz) hemen yarıldı ve her parçası koca bir dağ gibi oldu. Ötekileri de oraya yaklaştırdık (onlar da yarılan denize girdiler).

65-66. Musa ve beraberinde bulunanların hepsini (yarıktan geçirerek) kurtardık. Sonra ötekileri (yaptıkları yüzünden) suda boğduk. Bkz. 2/50, 8/54, 20/78

  1. Kuşku yok ki, bu olayda alınması gereken bir ders vardır. (Buna rağmen) yine de insanların çoğu iman etmediler.
  2. Şüphesiz senin Rabbin elbette mutlak güç sahibidir, çok merhametlidir.
  3. (Ey Resul!) Onlara İbrahim’in haberini (kıssasını) da anlat!
  4. Hani o, babasına ve kavmine: “Neye tapıyorsunuz?” demişti.
  5. (Onlar da:) “Putlara tapıyoruz ve onlara tapmaya devam edeceğiz” demişlerdi.

72-73. İbrahim: “O putlar, kendilerini imdada çağırdığınızda sesinizi işitirler mi? Yahut size faydaları olur ya da zararları dokunur mu?” diye sordu.

  1. (Onlar da:) “Hayır, ama biz babalarımızı böyle yaparken bulduk” dediler.

75-76. (İbrahim:) “Şimdi gördünüz mü, siz ve geçmişteki atalarınız neye kulluk ediyormuşsunuz?” dedi.

  1. (İbrahim:) “Şüphesiz onlar benim düşmanımdır. Ancak âlemlerin Rabbi (olan Allah) dostumdur.”
  2. “O (Rab ki), beni yoktan var eden ve bana doğru yolu gösterendir.”
  3. “O, beni yediren (doyuran) ve içirendir.”
  4. “Hastalandığım zaman bana şifa veren O’dur.”
  5. “Ve beni öldürecek, sonra (da) beni diriltecek olan, yine O’dur.”

Burada Hz. İbrahim, karşıtlarının saygısızlıklarına karşı Allah’ın büyüklüğünü dile getiriyor. Bu işe, insanı yoktan var edenin ve ona doğru yolu gösterenin Allah olduğunu hatırlatarak başlıyor. İnsanı yedirenin ve içirenin Allah olduğunu, hastalandığı zaman kuluna şifa verebilecek ve onun hastalığını giderebilecek olanın Allah’tan başkası olmadığını ve yine insanın canını alacak ve arkasından yeniden dirilmesini sağlayacak olanın sadece Allah olduğunu anımsatıyor.

  1. “Büyük hesap günü günahlarımı bağışlayacağını umduğum yine O’dur.”
  2. “Ey Rabbim! Bana (doğruyla eğrinin ne olduğuna) hükmedebilme bilgi ve yeteneğini bağışla ve beni dürüst ve erdemli insanların arasına kat!”
  3. “Benden sonra gelecek ümmetler içinde, hayırla anılmayı bana nasip et!”
  4. “Beni nimetlerinle dolu cennetin mirasçılarından kıl!”
  5. “Babamı da bağışla (ona tevbe ve hidayet nasip eyle)! Çünkü o gerçekten yolunu şaşıranlardandır.” Bkz. 9/114, 19/47, 60/4
  6. “(İnsanların) diriltilecekleri gün beni rezil etme!”
  7. “O gün ne malın bir faydası olur, ne de evlâdın.
  8. (O gün) yalnızca Allah’ın huzuruna kötülükten korunmuş bir kalple çıkanlar (kurtulacaklardır)!”

90-91. (O gün) Cennet, Allah’a karşı gelmekten sakınanlara yaklaştırılacak. Cehennem de azgınlara gösterilecek.

  1. Onlara şöyle seslenilecek: “tapınıp durduklarınız hani nerededir?”
  2. “Allah’tan başka ilah edindiğiniz putlar Şimdi size yardım edebiliyorlar ya da kendilerini kurtarabiliyorlar mı?”
  3. Onlar ve azgınlar, tepe taklak oraya atılırlar.
  4. Ve İblisin orduları da hep birlikte (cehenneme atılır).

96-97-98. Orada onlar taptıklarıyla çekişerek şöyle derler: “Allah’a Andolsun ki biz gerçekten apaçık bir sapıklık içindeymişiz. Çünkü sizi, âlemlerin Rabbi ile bir tutuyorduk.”

  1. “Bizi yoldan çıkaran, o suçlulardan başkası değildi.”

100-101. “İşte bu yüzden artık bizim için ne şefaatçiler var, ne de yakın bir dost.”

  1. “Ah keşke (dünyaya) bir kere daha dönebilsek de, mü’minlerden olabilsek.”
  2. Kuşku yok ki, bunda alınacak büyük bir ders vardır. (Buna rağmen) yine de onların çoğu iman etmediler.
  3. Ve yine kuşku yok ki, senin Rabbin güçlüdür ve merhametlidir.
  4. Nuh kavmi de resulleri yalanladı.
  5. Kardeşleri Nuh onlara şöyle demişti: “(Allah’a karşı gelmekten) sakınmaz mısınız?”
  6. “Şüphesiz ben size gönderilmiş güvenilir bir resulüm.
  7. Artık Allah’a karşı gelmekten sakının ve bana itaat edin!”
  8. “Buna karşılık sizden hiçbir ücret istemiyorum. Benim ücretim ancak âlemlerin Rabbi olan Allah’a aittir.”
  9. “O halde, Allah’a karşı gelmekten sakının ve bana itaat edin!”
  10. Dediler ki: “Sana hep sıradan kimseler uymuş iken, biz sana inanır mıyız hiç?”

112-113. (Nuh) dedi ki: “Onların öteden beri yaptıkları hakkında benim bir bilgim yok. Onlar hakkında yargıda bulunmak bana değil, sadece Rabbime düşer. Keşke bu gerçeğin bilincinde olsanız!”

Hz. Nuh’un inkârcılara verdiği cevaptan anlıyoruz ki; kimse kimsenin inancı ve inancında rol oynayan sebepler hakkında kafasına göre hüküm veremez. İnsanın iç dünyasını ancak Allah bilir. Toplum yalnızca zahire göre hükmeder ki, bu da kişinin ortaya koyduğu ifade ve davranış ile sınırlıdır. Bunun içindir ki, biri “inanıyorum” diyor ve sözleri ve davranışları inandıklarıyla örtüşüyorsa toplum o kişiyi mü’min olarak görmek zorundadır.

  1. “Ben inananları kovacak değilim.”
  2. “Ben ancak apaçık bir uyarıcıyım.”
  3. (Onlar:) “Ey Nuh! Eğer bu dediklerinden vazgeçmezsen taşa tutulup öldürülenlerden olacaksın!” dediler.

117-118. (Nuh,) şöyle yakardı: “Ey Rabbim! Kavmim beni yalanladı. Artık onlarla benim aramda sen hükmet! Beni ve benimle birlikte olan inananları kurtar!”

119-120. Bunun üzerine biz, onu da beraberindekileri de o yüklü gemi ile kurtardık. Sonra da geride kalanları (yaptıkları yüzünden) suda boğduk.

  1. Şüphesiz bunda (alınacak büyük) bir ders vardır. (Buna rağmen) yine de onların çoğu iman etmediler.
  2. Ve yine kuşku yok ki, senin Rabbin üstün iradeli ve merhametlidir.
  3. Ad kavmi de resulleri yalanladı.
  4. Hani kardeşleri Hûd, onlara şöyle demişti: “Allah’a karşı gelmekten sakınmaz mısınız?

125-126. Şüphesiz ben, size gönderilmiş güvenilir bir resulüm. Öyle ise Allah’a karşı gelmekten sakının ve bana itaat edin.

  1. Buna karşılık sizden hiçbir ücret istemiyorum. Benim ücretim ancak âlemlerin Rabbi olan Allah’a aittir.”
  2. “Sizler her yüksek tepede gösteriş amaçlı bir anıt (tapınak) dikerek boş işlerle mi uğraşacaksınız?”
  3. “İçlerinde ebedî yaşama ümidiyle sağlam yapılar mı edineceksiniz?”
  4. “Elinize her (fırsat) geçirdiğinizde, (başkalarının hukukuna) tecavüz edip zorbalık (mı) yapacaksınız?” Bkz. 9/109
  5. “Artık, Allah’a karşı gelmekten sakının ve bana itaat edin!”
  6. “Düşünebileceğiniz bütün (nimetleri) size sağlayan (Allah’)ın (azabından) sakının.”

133-134. “(O,) Size hayvanlar, çocuklar (vererek) yardım etti. Bağlar bahçeler ve pınarlar (lütfetti).”

  1. “Doğrusu, ben sizin için büyük bir günün azabından korkuyorum.”
  2. (Onlar) dediler ki: “Sen öğüt versen de öğüt vermesen de bizim için birdir (alışkanlıklarımızdan vazgeçmeyeceğiz).”
  3. “Bizim bu (durumumuz), öncekilerin geleneklerinden başka bir şey değildir.
  4. Biz azaba uğratılacak da değiliz.”
  5. Böylece onu (Hud’u) yalanladılar; biz de (yaptıkları yüzünden) kendilerini helak ettik. Şüphesiz bunda alınacak bir ders vardır, Fakat (buna rağmen) onların çoğu iman etmediler.
  6. Ve yine kuşku yok ki senin Rabbin, mutlak galiptir, çok merhametlidir.
  7. Semud (kavmi) de, resulleri yalanladı.
  8. Hani kardeşleri Salih, onlara şöyle demişti: “Allah’a karşı gelmekten sakınmaz mısınız?”
  9. “Ben size gönderilmiş güvenilir bir resulüm.
  10. Öyle ise Allah’a karşı gelmekten sakının ve bana itaat edin!”
  11. “Buna karşılık sizden hiçbir ücret istemiyorum. Benim ücretim ancak âlemlerin Rabbi olan Allah’a aittir.”

146-147-148. “Siz burada, bahçelerin, pınarların içinde, ekinlerin, salkımları sarkmış hurmalıkların arasında güven içinde kendi halinize bırakılacağınızı mı sanıyorsunuz?

  1. “Bir de dağları maharetle oyup alımlı köşkler yapacağınızı (mı sanıyorsunuz)?”
  2. “Artık Allah’a karşı gelmekten sakının ve bana itaat edin!”
  3. “Yeryüzünde azıtmışların çağrısına uymayın!”
  4. “Onlar barışa karşı durup fesat çıkarırlar”
  5. Semudoğulları dediler ki: “Sen ancak büyülenmiş kişilerdensin.
  6. Sen de ancak bizim gibi bir beşersin. Eğer doğru söyleyenlerden isen haydi bize bir mucize getir!”
  7. (Salih,) şöyle dedi: “İşte bir dişi deve! Onun (belli bir gün) su içme hakkı var, sizin de belli bir gün su içme hakkınız vardır.
  8. Sakın ona bir kötülük dokundurmayın! Sonra büyük bir günün azabı sizi yakalar.”
  9. Derken onu kestiler, fakat pişman oldular. Sonunda azap onları yakaladı. Bkz. 7/78, 11/63
  10. Şüphesiz bunda (alınacak büyük) bir ders vardır. (Buna rağmen) yine de onların çoğu iman etmediler.
  11. Şüphesiz senin Rabbin, mutlak galiptir, çok merhametlidir.
  12. Lût kavmi de resulleri yalanladı.
  13. Hani kardeşleri Lût, onlara şöyle demişti: “Allah’a karşı gelmekten sakınmaz mısınız?”

162-163. “Şüphesiz ben size gönderilmiş güvenilir bir resulüm. Artık Allah’a karşı gelmekten sakının ve bana itaat edin!”

  1. “Buna karşılık sizden hiçbir ücret istemiyorum. Benim ücretim ancak âlemlerin Rabbi olan Allah’a aittir.”

165-166. “Rabbinizin, sizin için yarattığı eşlerinizi bırakıyor da insanlar arasından erkeklere mi yanaşıyorsunuz? Siz gerçekten haddi aşan bir topluluksunuz.” Bkz. 11/78, 15/71

  1. Dediler ki: “Ey Lût! (İşimize karışmaktan) vazgeçmezsen (bu şehirden) mutlaka kovulacaksın!”
  2. Lut dedi ki: “Doğrusu ben sizin bu sapık davranışınızdan tiksinenlerdenim.”
  3. “Ey Rabbim! Beni ve ailemi onların yaptıkları çirkin işten kurtar!”

170-171. Bunun üzerine biz de onu ve geri kalanlar arasındaki yaşlı bir kadın hariç bütün ailesini kurtardık. Bkz. 66/10

“Yaşlı kadın” ifadesiyle Hz. Lut’un karısı kastedilmiştir. Bilindiği üzere, Hz. Lut’un karısı, kocasına ihanet ederek, kötü ve iğrenç alışkanlıkları olan Lut kavminden yana tavırlar sergilemişti. Hz. Lut ve Hz. Nuh’un karıları “ibreti âlem” kocalarına ihanet ettikleri için Allah’ın azabına uğramışlardır. 

172-173. Sonra (Lut’un karısıyla) diğerlerini helâk ettik. Üzerlerine (dehşetli) bir yağmur yağdırdık. Uyarıldığı halde yola gelmeyenlerin yağmuru ne kötüdür.

  1. Şüphesiz bunda (alınacak büyük) bir ders vardır. (Buna rağmen) yine de onların çoğu iman etmediler.
  2. Ve yine kuşku yok ki, senin Rabbin, mutlak galiptir, çok merhametlidir.
  3. Eyke halkı da, resulleri yalanladı.
  4. Hani Şuayib, onlara şöyle demişti: “Allah’a karşı gelmekten sakınmaz mısınız?”

178-179. “Şüphesiz ben size gönderilmiş güvenilir bir resulüm. Artık, Allah’a karşı gelmekten sakının ve bana itaat edin!”

  1. “Buna karşılık sizden hiçbir ücret istemiyorum. Benim ücretim ancak âlemlerin Rabbi olan Allah’a aittir.”
  2. “Ölçüyü tam yapın. Eksik verenlerden olmayın.
  3. Doğru terazi ile tartın.
  4. İnsanların mallarına düşük değer biçmeyin! Yeryüzünde kargaşa çıkarıp düzeni bozmayın!”
  5. “Sizi ve sizden önceki nesilleri yaratana karşı gelmekten sakının!”
  6. Onlar şöyle dediler: “Sen ancak büyülenmişlerdensin!”
  7. “Sen sadece bizim gibi bir insansın. Biz senin yalancılardan olduğunu düşünüyoruz.”
  8. “Eğer doğru söyleyenlerden isen, haydi gökten üzerimize bir parça düşür.” Bkz. 17/93, 25/7-8

188- (Şuayib:) “Rabbim, yaptıklarınızı en iyi bilendir” dedi.

  1. (Eykeliler) Şuayib’i yalanladılar. Bunun üzerine o gölge gününün azabı onları bastırıverdi. Gerçekten ne dehşet gündü o felaket günü!

Hz. Şuayib’in kavmi yedi gün şiddetli ve dayanılmaz bir cehennem sıcağına maruz kalmıştı. Bu yakıcı sıcaklardan sonra gökte kara kara bulutlar belirmiş ve bu bulutların gölgelerine sığınmışlardı. Sığındıkları bu bulutları tam bir kurtarıcı olarak düşünmüşlerdi ki, Allah, bulutlardan üzerlerine ateş yağdırarak onları helak etmişti.

  1. Şüphesiz bunda (alınacak büyük) bir ders vardır. (Buna rağmen) yine de onların çoğu iman etmediler.
  2. Ve kuşku yok ki, senin Rabbin üstün iradeli ve merhametlidir.
  3. Hiç kuşkusuz Kur’an, âlemlerin Rabbi tarafından indirilmiştir.

193-194-195. (Ey Muhammed!) Uyarıcılardan olasın diye onu güvenilir Ruh (Cebrail) senin kalbine apaçık Arapça bir dil ile indirmiştir.

  1. Şüphesiz bu (mesaj), öncekilerin hikmet yüklü sayfalarında da yer almaktadır.
  2. İsrailoğullarına mensup âlimlerin bunu bilmeleri onlar için delil olarak yeterli değil miydi?

198-199. Eğer biz Kur’an’ı yabancı (ana dili Arapça olmayan) birisine indirseydik de bunu onlara o okusaydı, yine ona iman etmezlerdi.

  1. İşte böylece biz o Kur’an’ı (kendi dilleriyle okuyarak), o günahkârların kalplerine soktuk.
  2. Ama onlar yine de, o can yakıcı azabı görünceye kadar ona iman etmezler.
  3. İşte, hiç farkında olmadıkları bir sırada, o azap ansızın kendilerine gelecek
  4. Ve o zaman: “Acaba bize mühlet verilecek mi?” diyecekler.
  5. (Buna rağmen) hala bizim azabımızın çabuklaşmasını mı istiyorlar?

205-206. Ne dersin? Biz onları yıllarca yaşatsak da, sonra tehdit edildikleri o azap başlarına gelse,

  1. Kendilerine vaktiyle verilmiş olan fırsatlar onlara hiçbir fayda sağlamaz.

208-209. Biz, hiçbir memleketi uyarıcılar göndermedikçe helâk etmedik. Bu, bir hatırlatmadır. Biz zalim değiliz.

İnsan ne zaman ruhi hakikatlerden uzaklaşarak Allah’ın sisteminden sapmışsa, hayatın işleyişini kendi ihtiras ve bilgisizliğine bırakmışsa işte o zaman parçalanma, şiddet ve zorbalık baş göstermiştir. “Şüphesiz ki Allah insanlara bir şeyle zulmetmez. Fakat insanlar (Haktan uzaklaşarak) kendilerine zulmederler. (Yunus, 10/44)

210-211-212. O Kur’an’ı şeytanlar indirmemiştir. Bu onların harcı değildir; zaten, buna güçleri de yetmez. Çünkü onların vahyi işitmeleri engellenmiştir.

  1. Öyle ise sakın Allah ile beraber başka bir ilâha kulluk etme/başvurma! Sonra azaba uğratılanlardan olursun!
  2. “Artık yakınlarından başlayarak (erişebildiğin) herkesi uyar!”

Öğüt vermeye en yakından başlamak gerekir ki uyarının diğer insanlara tesiri kolay olsun. Yakınların aldığı mesajla hayatlarında oluşacak değişiklik hiç şüphesiz çevredeki insanların dikkatini çekecek ve onların merakını artıracaktır. Bu da uyarının karşı tarafta makes bulmasını kolaylaştıracak ve insanların kısa zamanda hidayetine vesile olacaktır. Nitekim Hz. Peygamber de tebliğ işine en yakınlarından başlamıştır.

  1. Sana uyan mü’minlere kol kanat ger!
  2. (Müslüman oldukları halde eski hal ve yaşayışlarına devam ederek) sana karşı gelirlerse: “Ben sizin yaptıklarınızdan sorumlu değilim” de.
  3. Ve bu yolda, çok acıyıp esirgeyen O yüceler yücesine güven!
  4. O (Allah) ki, nerede olursan ol seni (Allah için ayakta kalmaya çalışırken) görüyor.
  5. Saygı ile secde edenler arasında yer aldığını da (görüyor). Bkz. 10/61, 52/48
  6. Hiç kuşkusuz O, (her şeyi) hakkıyla işiten, (her şeyi) hakkıyla bilendir.
  7. Size o şeytani güçlerin kime indiğini haber vereyim mi?
  8. Onlar nerede kendi kendini aldatan bir günahkâr ve yalancı varsa ona iner.
  9. Onlar da şeytanlara kulak verirler. Onların çoğu ise yalancıdır.
  10. (İslam karşıtı) şairler var ya, bunların peşine de sapkınlarla çapkınlar düşer!

225-226. Görmez misin onların her sahada (hayallerin peşinde) şaşkın şaşkın dolaştıklarını ve yapamayacakları şeyleri söyleyip durduklarını?

  1. Yalnız iman edip erdemli davranışlar ortaya koyanlar, Allah’ı çokça ananlar ve zulme uğradıklarında zalimlere karşı koyanlar böyle değildirler. Zalimler ne acı bir akıbetle yüz yüze geleceklerini yakında anlayacaklardır.