100 — Adiyat Suresi
Âdiyât Sûresi, Mekke döneminde nâzil olmuş olup on bir ayetten oluşmaktadır. Sûre, ilk ayette geçen ve “soluk soluğa koşanlar” anlamına gelen âdiyât kelimesinden adını alır. Açılışta yer alan bu ifade, savaş meydanlarında hızla iler leyen, tozu dumana katan atlar üzerinden son derece canlı ve dinamik bir sahne tasviri sunar.
Sûrede, ilahî uyarılara rağmen hakikate karşı direnç gösteren ve nankörlükte ısrar eden insan tipi merkeze alınır. İnsan, Rabbine karşı açık bir vefasızlık içinde olmakla eleştirilir; sahip olduğu nimetleri hatırlamak yerine, onları kendi çabasıyla elde ettiğini zanneden bir bilinç hâli sorgulanır.
Metinde özellikle insanın mala ve dünyevî imkânlara yönelik aşırı düşkünlüğü ön plana çıkarılır. Dünyevî arzular uğruna ahlâkî sorumlulukların ihmal edilmesi, kalbin hakikate kapanmasına yol açan temel bir zaaf olarak sunulur.
Bu yönüyle Âdiyât Sûresi, insanın iç dünyasına ayna tutan güçlü bir muhasebe metni niteliği taşır. İnsanın ne ölçüde nankör ne derece dünyaperest ve hakikat karşısında ne kadar duyarsız olabileceği çarpıcı bir üslupla ortaya konur.
Rahman ve Rahîm olan Allah’ın adıyla
-
1
Yazıklar olsun (Hakka karşı direnmek için) soluk soluğa süratle koşanlara,
-
2
Öfkeyle etrafı ateşe verenlere,
-
3
Kin ve öfke ile sabahlara kadar kıvrananlara,
-
4
Tozu dumana katarak anafor oluşturanlara,
-
5
Bir bütün olarak toplumun içine dalanlara ki;
-
6
Gerçekten (bu tip) insan(lar) Rab(ler)ine karşı çok nankördür.
-
7
Üstelik insanın kendisi de buna şahittir.
-
8
Zira o, servet hırsına kapılmıştır.
-
9
Fakat o insan bilmez mi ki, kabirlerdeki ölüler diriltilip çıkarıldığı
-
10
Ve içlerinde gizledikleri her şey ortaya konduğu zaman,
-
11
İşte o gün Rableri, onların yaptıklarını kendilerine bir bir bildirecektir.